Jak włączyć myślenie krytyczne?

Joanna Twardak
25 sierpnia 2022

Czy krytyczne myślenie jest trudne? Czy można się go nauczyć? Jak zastosować je w praktyce?

Oto proste ćwiczenie, które pomoże Ci stosować krytyczne myślenie w praktyce.

Pomyśl o tym co ostatnio usłyszałeś/aś od kogoś lub przeczytałeś/aś w Internecie i zadaj sobie następujące pytania:

Kto to powiedział?

- czy była to osoba, którą znasz?

- czy był to przedstawiciel władzy?

- czy był to autorytet w danej dziedzinie?

Co zostało powiedziane lub o czym czytałeś/aś?

- czy to były fakty, czy opinie?

- czy zawierały wszystkie niezbędne dane i informacje?

- zwróć uwagę czy coś zostało pominięte lub wyrwane z kontekstu?

- czy przekazywane informacje np. naukowe mają podane źródła naukowe?

Gdzie to usłyszałeś_aś/przeczytałeś_aś?

- czy usłyszałeś_łas to publicznie, czy prywatnie?

- czy przeczytałeś_łas to w postach mediów społecznościowych lub komentarzach?

- czy przeczytałeś_łaś to w artykule w gazecie lub Internecie?

Kiedy ta informacja się pojawiła?

- przed jakimś ważnym wydarzeniem?

- w trakcie tego wydarzenia?

- po tym wydarzeniu?

- bez związku z jakimkolwiek wydarzeniem?

Jak dana informacja została przekazana?

- czy użyto prostego języka, czy złożonych sformułowań?

- czy informacja przekazywała emocje – radość, smutek, złość?

- czy forma przekazu była dla Ciebie zrozumiała?

Jaki jest cel tej informacji?

- wyraża osobistą opinię rozmówcy

- ma na celu wywołanie skrajnych emocji

- przekazuje możliwe do potwierdzenia fakty

Myśląc krytycznie, pamiętaj, że:

informacje muszą być możliwe do zweryfikowania
opinie to nie są fakty
opieranie się na jednym przykładzie nie potwierdza reguły
nawet jeśli coś powtarza się w internecie, nie znaczy, że jest prawdą
media społecznościowe zawierają wiele fałszywych informacji, które należy weryfikować
klickbajtowe artykuły są tak stworzone, żeby wywoływać emocje – sprawdź je!

Wpis opublikowany w ramach realizacji projektu „Rozwijamy aplikację Pacjenci Pacjentom z Tobą”, realizowanego z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy, finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach funduszy EOG.